prof.stefanovic@mts.rs, mob: +381 65 8800 441
Reumatologija

Vaskulitisi

Vaskulitisi

Šta su vaskulitisi?

Vaskulitisi su grupa različitih oboljenja koja se odlikuju zapaljenjem krvnih sudova različite veličine.

Kao posledica zapaljenja, dolazi do strukturnih promena u zidu krvnog suda i suženja lumena što dovodi do oslabljenog protoka krvi i ishemije. To znači da tkivo ili organ koje snadbeva oboleli krvni sud, ne dobija dovoljno kiseonika. Krajnji ishod nedovoljnog dotoka krvi je oštećenje tkiva i organa a u najtežim slučajevima i smrtni ishod.

Ko boluje od vaskulitisa?

Od vaskulitisa mogu da obole osobe u bilo kom životnom dobu, od rane mladosti do starije životne dobi.

Pri tome, treba naglasiti da se pojedini oblici  vaskulitisa značajno češće ispoljavaju u  određenim starosnim grupama. Tako se arteritis džinovskih ćelija uglavnom javlja u osoba starijih od 50 godina.

Podjednako oboljevaju muškarci i žene.

Koji su uzroci vaskulitisa?

Za sada nisu dovoljno poznati. Smatra se da više uzroka ima ulogu u pokretanju zapaljenja krvnih sudova, a na prvom mestu su imunološki. Mogući pokretači imunskog sistema koji oštećuje krvne sudove su infekcije (virusne i bakterijske),  lekovi i maligne bolesti itd.

Osobe koje boluju od vaskulitisa imaju hiperaktivni imunski sistem. Normalno se ljudski organizam bori protiv različitih spoljašnjih infekata (virusi, bakterije). Kod bolesnika sa vaskulitisom imunski sistem napada sopstvene ćelije i organe, u ovom slučaju sopstvene krvne sudove, izazivajući njihovo hronično zapaljenje.

Koji su simptomi i znaci vaskulitisa?

Radi lakšeg razumevanja možemo ih podeliti u u opšte simptome i znakove zapaljenske bolesti i one, vezane za oštećenje tkiva ili više organa.

Vaskulitis obično počinje opštim simptomima zapaljenske bolesti kao što su: umor, slabost, malaksalost, povišena telesna temperatura i gubitak u telesnoj težini. Bolovi u zglobovima. kožne promene tipa pojedinačnih ili slivenih crvenih tačkica, modrice, naglo nastali bolovi, trnjenje i slabost u nogama  pobuđuju sumnju na vaskulitis. Novonastale glavobolje, oslabljen vid,  otežano disanje i nedostatak vazduha, pojava krvi u ispljuvku, bolovi u stomaku praćeni pojavom krvi u stolici, povišen krvni pritisak  su samo neki od simptoma koji su specifični za određene oblike vaskulitisa.

Različite vrste vaskulitisa su klasifikovane prema veličini i lokalizaciji zahvaćenog krvnog suda.

Kako se postavlja dijagnoza vaskulitisa?

Put do dijagnoze je često dugotrajan i težak.

Osim podataka o istoriji bolesti, pažljivog pregleda lekara specijaliste, laboratorijskih nalaza krvi i urina, radioloških ispitivanja i drugih testova, za definitivnu dijagnozu je najčešće potrebna biopsija zahvaćenog tkiva koja pokazuje karakterističan oblik promena u obolelim krvnim sudovima i okolnom tkivu.

Kod nekih formi vaskulitisa je angiografija krvnih sudova alternativa biopsiji tkiva. Ovim pregledom se može utvrditi karakteristični oblik  promena u zapaljenjsko izmenjenim  krvnim sudovima.

Kako se leče vaskulitisi?

Lečenje različitih vrsta vaskulitisa zavisi od težine simptoma bolesti  i stepena zahvaćenosti organa.

Cilj lečenja  je da se što pre prekine zapaljenje i postigne dobra kontrola bolesti (početna terapija) i da se ona dugo održi (terapija održavanja). Pokazalo se da su glukokortikoidi u kombinaciji sa imunosupresivnim lekovima najefikasniji.

Imunosupresivni lekovi koji se najčešće koriste su: ciklofosfamid, metotreksat, azatioprin.

U teškim oblicima vaskulitisa se primenjuju i druge medicinske procedure kao što su plazmafereza, primena intravenskih imunoglobulina i hiperbarična oksigenoterapija.

Kod bolesnika sa dokazanom infekcijom koja je pokrenula nastanak vaskulitisa se koriste antibiotici i antivirusni lekovi.

Kakva je prognoza bolesnika sa vaskulitisom?

Rana dijagnoza i odgovarajuće lečenje vode smirivanju – remisiji   bolesti. Treba napomenuti da većina bolesnika zahteva doživotnu primenu lekova.

Ostavite odgovor

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su obeležena *